Interlingua

2009-01-09T01:35:00.000-08:00

Iste blog nunc non es active. Io nunc ha un altere blog active, "Interlingua multilingue", que vos pote trovar a [http://www.hkyson.worpdress.com] o a [http://www.interlinguamultilingue.blogspot.com]>

2003-08-25T15:24:00.000-07:00

LE VATICANO ASSAULTA LE DERECTO DE GENTE GAY
AL FELICITATE MARITAL.

Recentemente, un documento del vaticano con le titulo
"Considerationes concernente movimentos pro dar
recognition legal a uniones inter personas homosexual"
advoca un forte opposition contra le matrimonio
homosexual.

Naturalmente, iste es le mesme ecclesia que durante
le annos horribile del inquisition combureva Giordano
Bruno, un philosopho italian, proque ille credeva
in le systema heliocentric copernican. Illo anque
persequeva Galileo a causa del mesme ration, ben
que ille, felicemente, escappava le tortura e le
execution.

Le stupiditate aggressive del ecclesia catholic
deveni simultaneemente risibile e dolorose quando on
comprende que solmente in 1992, post 12 annos de
deliberation, le ecclesia concedeva con reluctantia
que in le affaires Bruno e Galileo illo habeva torto.

Ma si on vole plus recente exemplos de atrocitates
del ecclesia catholic, on pote vider le film "The
Magdalene Sisters", que narra le historia de un
serie lavanderias in Irlanda que le ecclesia gereva
e que usava le labor de pueras juvene reducite a
un stato de sclavitude.

Le papa, naturalmente, condemnava le film, ben que le
organisationes catholic que abusava iste pueras ha
exprimite su regret triste pro lo que illos faceva
contra illas.

Tristemente,

(1) in despecto de iste expressiones de regret per le
ecclesia e

(2) in despecto de su manco de corage in opponer le
exterminationes del judeos per le governamento de
Hitler e

(3) in despecto del scandalos in le Statos Unite de
prestres pedophilic (protegite aggressivemente per lor
archiepiscopos american) qui abusava milles de pueros
e pueras (principalmente pueros) in institutiones
catholic american, le "Officio pro le Defensa del
Fide" (le mesme organismo del inquisition con un
nomine plus moderne e, il pare, innocente)

(1) continua le tradition vergoniose de hypocrisia
moral traditional del ecclesia e

(2) non ha demonstrate ulle reduction in su ardor pro
promover le persecution del homosexuales del mundo.

Voltaire scribeva "Ecrasez l'Infame". Ma iste dies
crescente numeros de nos nos prefere critar "Fuck the Vatican!"

2003-08-20T14:40:00.000-07:00

INTERLINGUA, UN INTRODUCTION

Interlingua es un lingua planificate ex le elementos commun
al anglese, al francese, al italiano, al latino, e al espaniol/portugese
(considerate como un sol lingua).

Le formas del vocabulario de interlingua es le resultato de studios
detaliate per un gruppo de philologos professional qui voleva trovar
le formas le plus generic del vocabulario grecolatin, que forma le
patrimonio lexic international del linguas europee e del vocabulario
del scientias.

Le grammatica de interlingua es multo simplificate. Illo ha le structuras
commun inter su linguas fonte ma sin lor irregularitates, e un persona
qui cognosce ben un o duo ex le linguas fonte de interlingua pote
leger textos in interlingua sin instruction previe e comprender al minus
80 o 90% de lor contento.

Interlingua ha essite usate con multe successo in multe contextos de
communication international. Illo anque ha essite multo utile como un
introduction al studio de linguas in general.

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-08-20T14:37:00.000-07:00

IRAQ

Oh, sure. First we tell the nations of the world
that we're going to start a war that they oppose
and it doesn't matter what they think. Then we
insult them. Then we insult their peace-making
institutions like the United Nations (irrelevant).
Then we make up bogus data to justify the war, and
then we actually do go to war.

Now that we're in trouble in Iraq (not to mention
Afghanistan), we think that the U.N. is very relevant
to getting us out of there before the next
presidential
election.

Now we want to ask the nations of the U.N. to "share"
the burden that we unilaterally created. Now we
want the soldiers of the world to get shot.

---

Ah, si. Primo nos dice al nationes del mundo que
nos va inaugurar un guerra que illos oppone e que
lo que illos pensa non es importante. Tunc nos
los insulta. Tunc nos insulta lor institutiones
pacificante, como le Nationes Unite (irrelevante).
Tunc nos produce information falsificate pro
justificar
le guerra, e tunc nos vermente face le guerra.

Como nos nunc ha difficultates in Iraq (sin considerar
Afghanistan in iste momento), nos pensa que le
Nationes
Unite es multo relevante a adjuvar nos a quitar
Iraq ante nostre proxime election presidential.

Nunc nos vole demandar que le altere membros del
Nationes Unite nos adjuta con nostre occupation
de Iraq post nostre invasion unilateral. Nunc nos
vole que le iraqis occide le soldatos de altere
nationes in vice del nostres.

(Ex un littera de Steve Synnott al "Los Angeles
Times" publicate 19 augusto 2003)

2003-08-12T15:06:00.000-07:00

INFORMATICOS E TECHNOLOGOS TROVA
LOR VOCE POLITIC IN LE STATOS UNITE

Informaticos e technicos nunc deveni plus active
politicamente in le Statos Unite. Multes ex illes
ganiava multe moneta inter 1990 e 2000 e non lo
perdeva durante le crise economic del industria
informatic.

Illes nunc ha le tempore libere pro activitates
nontechnologic. Multes ex illes vole influentiar
politicas public statounitese. Illes non vole que
nos perde nostre libertates civil post le attaccos
contra New York per Al Qaeda. E illes vole luctar
pro preservar le diversitate de nostre dialogo politic
national nullificante le effortios de un parve gruppo
de corporationes pro dominar nostre medios de
communication public

Un ex le prominente promotores de iste movimento
es Wes Boyd, un programmator de computatores de
42 annos de etate. Furiose a causa del attacco
contra Presidente Clinton a causa de su vita sexual,
ille inaugurava un sito in le Rete pro protestar.

Su sito, , attraheva 500
visitatores durante su prime die de activitate e
7.000 durante su seconde die de operationes. Plus
que 250.000 visitatores signava un petition que
demandava que nostre congresso censurava Clinton
e tunc se occupava de affaires national plus
importante.

Le membros de MoveOn non paga ulle moneta al
organisation ma recipe posta electronic de nove
positiones politic con recommendationes pro confrontar
nove problemas. Multes ex iste membros distribue
iste information a alteres, que tunc deveni membros
de MoveOn. (Io anque face isto hic.)

A causa de MoveOn, plus que 100.000 personas
protestava nostre invasion de Iraq in San Francisco
le februario passate in un demonstration que ha essite
le plus grande protesta de nostre nove politicas imperialiste
usque nunc.

Illo generava 150.000 planctos al Commision Federal
de Telecommunicationes (FCC) contra su intentiones
de lassar que nostre grande corporationes de
communication public deveni etiam plus grande e
minus numerose, e nostre congresso nunc move in
un direction de nullificar multes ex iste actiones
del FCC.

E centos de milles de personas appoiante MoveOn
telephonava nostre senatores federal qui appoia
le guerra de Bush in Iraq pro protestar fortemente
lor position sur iste guerra.

"Io volerea que altere personas se occuparea de
iste cosas," diceva Boyd, qui inaugurava MoveOn
con su marita, Joan Blades, post passar le major
parte de su vita con su occupationes technologic.
"Ma io ha apprendite que si nos non lucta contra
iste politicas nocive, nemo lo facera. Nos ha
discoperite que nos simplemente non pote esser
passive ante iste sitation."

MoveOn ha accumulate $3.500.000 pro opponer Bush
in le electiones de 2004, ma usque nunc illo non
ha trovate un candidato que illo trova convenibile
pro reimplaciar le.

Ben que on non sape si MoveOn potera elegir un altere
candidato al presidentia in 2004, alicun analystas
vide MoveOn e altere simile gruppos como un fortia
politic de crescente potentia.

"Io non cognosce ulle altere gruppo que ha 1.300.000
membros qui ha le motivation de ager quando un
organisation como MoveOn vole luctar contra o
protestar alique," diceva Michael Cornfield, le director de
recercas pro le Instituto pro le Politica, le
Libertate, e le Internet del Universitate Georgetown.
MoveOn, secundo ille, "ha le posibilitate de devenir
lo que le Coalition Christian fundamentaliste deveniva
trans le posta gastropode."

Alicun senatores federal apertemente recognosce
MoveOn como un fortia importante que incoragiava
que illes resisteva un initiativa de Bush pro accesso
illimitate a bases de datos electronic pro accumular
informationes secretemente sur omne nostre citatanos.

---

Un altere gruppo technopopuliste,
ha attrahite plus
que 50.000 membros a su programma de proteger le
derectos de consumatores a facer copias de documentos
e musica electronic que illes compra.

Iste gruppo esseva establite in 2001 per Joe Kraus
e Graham Spenser, studentes del Universitate Stanford
qui ganiava milliones de dollars de lor logicial
cercator usate per Excite, Inc., e illo reflecte
un crescente movimento inter technologos pro libertate
personal e contra le protection de proprietate
intellectual.

Le activitates de DigitalConsumer adjuvava a
nullificar un lege proponite per nostre congresso que
haberea concedite immunitate legal a distribuitores de
musica si illos causava damno a computatores que, secundo
illes, esseva centros pro distribuer musica gratis.
Iste gruppo nunc oppone un lege proponite que punirea
le telecargamento in le Rete de musica con un anno
de prision.

---

Altere gruppos de technologos deveniva multo irritate
post apprender que corporationes cinematic e
televisive (cinetel) essayava destruer le capacitate de lor
logiciel a saltar trans annuncios de publicitate
commercial in le programmas que illes registrava
quando illes usava ReplayTV, un version digital
del apparato pro registrar programmas de television
in videocassetes.

Nostre corporationes cinetel inaugurava un processo
civil contra Sonicblue, Inc., le compania in Santa
Clara, California, que face le apparatos de ReplayTV.
Iste action provocava le formation de
, que inaugurava un
nove processo civil contra iste corporationes cinetel.

---

Simile activismo causava le inauguration del
Electronic Frontier Foundation, que nunc ha 8.500
subscriptores. Iste fundation devenia prominente
post representar in un processo civil un programmator
qui disveloppava un systema de incription pro posta
electronic private.

Iste caso establiva le principio legal que tal
logiciel merita protection simile al libertate de parola
sub le prime amendamento del constitution
statounitese.

Plus recentemente, le Electronic Frontier Foundation
ha providite appoio legal a duo servicios pro
telecargar musica, Morpheus e Grokster, in lor
battalias contra nostre corporationes de musica.
Illes anque ha adjuvate a blocar leges in varie
statos american que limitarea le typos de apparatos
que on poterea usar pro communicar con Internet.

(Basate sur un articulo in le "Los Angeles Times",
11 augusto 2003, p. A1)

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-08-08T15:57:00.000-07:00

LE PARVE STELLA

Le crepusculo se extendeva sur le celo como un enorme
copertura. Le obreros poneva a un latere lor
utensilios--martellos, stilos, brossas--e cessava
le operation de omne le machinas qui illes habeva
facite marchar omne le die.

Il esseva le hora de cessar lor travalios. Illes
vadeva a casa, al parco, al plagia, o al stratas
tranquille del grande urbe. In le celo sur illes
le prime stellas comenciava scintillar vivemente,
como joieles sur villuto nigre.

"Esque tu vide ille parve stella la in le manico
del grande carro? Illac es ubi io va incontrar
mi madre quando io essera morite", diceva un femina
a su parve filio, qui scrutava le celo ardentemente,
sperante vider su granmatre sedite illac, attendente,
forsan salutante le con le mano.

"Io mesme gauderea si on me reguardava", murmurava
un stella parvissime suspendite illac in le celo.
"Me placerea multo si on me seligeva pro un puncto
de reunion o como un guida pro piscatores o pro
ulle altere fin equalmente importante." E illo
brossava su scarpas e poliva le fibula de su cinctura
con multe energia pro brillar plus fortemente que
le altere stellas.

"Quanto vanitose es ille", diceva un stella apud
ille indicante su disapprobation, e un altere stella
le reprimandava: "On non deveni un stella guidator
in un sol die. Tu debe crescer e facer ben tu
travalio, anno trans anno, que tu sia observate
o non, que on te recognosce o non, e non pro le
recompensas ma proque isto es tu deber. Solmente
tunc," ille diceva, "tu comenciara brillar tan
fortemente que le piscatores habera confidentia
in te e guidara lor naves usante tu luce, ma tu
ganiara iste confidentia solmente post multe milliones
de noctes."

"Multe milliones de noctes!" repeteva le parve
stella," su labio inferior projectate in un gesto
de defiantia.

"Ma qui ha tanto tempore pro illo?" Tunc ille lisiava
su cappa argentee e comenciava agitar su gambas,
sperante que alicuno infra in le terra observarea
su presentia.

"Forsan deberea io descender un pauco plus verso
le terra de maniera que le gente ilac pote vider
me plus facilemente," pensava ille. Con su parve
digitos, ille disnodava con precaution le corda
que le reteneva in le celo, e ille comenciava
descender con precaution.

Tunc, ille sasiva le corda firmemente, timente cader
grandemente, e oscillava in avante e a retro usque
su capa argentee comenciava undular ostentasiosemente
in le vento.

Ma nemo pareva levar le oculos pro reguardar le.
"Proque nemo me nota?" se lamentava ille, extendente
le brachio e agitante le mano. "Forsan io es ancora
troppo alte," ille diceva, descendente un pauco
plus. Multo rapidemente, ille arrivava al fin de
su corda e se susteneva solmente con le brachios,
agitante freneticamente le gambas pro mantener le
oscillation del corda.

"Omnes debe vider me nunc. Il es necesse que illes
me vide!" critava ille in le nocte e agitante le
bracio. Nunc ille reteneva le corda con un sol
mano durante que ille oscillava freneticamente.

Nemo sape exactemente lo que occurreva post isto
ma subitemente le stellas vicin videva le corda
libere oscilante in le vento como illo de un pesante
campana de ecclesia que on immediatemente antea
habeva facite sonar.

Intertanto, le parve stella esseva paralysate de
terror durante que ille cadeva trans le spatio verso
le terra. Ille extendeva su brachios como un ave
que essayava volar le prime vice. Le precipitate
cadita faceva que su capillos e vestimentos se agitava
in le vento, e subito appareva un longe radio argentee
que fulgurava trans le celo obscur.

"Reguarda, un stella fugace," diceva un matre,
imbraciante fortemente su filio parve. "Rapido,
pensa de un desiro e illo te essera concedite."

In le parco, in le plagia, e in le stratas tranquille
del grande urbe, omnes se deteneva pour reguardar
le spectaculo de ille stella fugace. Equalmente
se elevava al celo lor desiros, grande e parve,
rubie e blanc, e verde con punctos rosate. Desiros
de omne colores, formas e grandores se elevava verso
le stella parve, e su manos extendite in volo sasiva
omne illos que ille poteva trappar.

Le parve stella teneva le desiros como duo grande
fasces de ballones; e a su grande surprisa, ille
notava que su cadita libere trans le spatio se
relentava. Un quantitate crescente de desiros se
elevava a ille, e ille los sasiva omnes. Lente-
mente, ille comenciava elevar se de novo, propulsate
per le poter del incontabile desiros que ille habeva
trappate in su manos.

Immediatemente postea le parolas del vetule sage
stella resonava in su aures: "Tu debe facer tu
travalio, non pro le recompensas ma proque facer
lo es tu deber" E ille continuava su recerca pro
le desiros que se habeva disviate in le spatio pro
recuperar los e portar los al fonte ubi omne le
desiros esseva realisate.

Le parve stella se sentiva plus felice que unquam.
Ille habeva un carga, un carga extrememente
importante. E ille nunc solmente voleva flottar
in le spatio pro colliger omne le desiros. Esser
notate o recognoscite jam non pareva importante
a ille. In su parve pectore argentee, subitemente
ille sentiva un calor ardente, e un parve aureola
illuminava le nocte que le circumfereva.

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-08-06T15:32:00.000-07:00

LE FUTILITATE DE ESSAYAR ESTABLIR DEMOCRATIA IN IRAQ

Il nunc debe esser obvie que nulle gruppo significante
inter le population iraqi vole le democratia que le
administration de Bush essaya establir. Forsan le
sunnis e le christianos ben instruite de Baghdad
admira le democratia in principio, ma illes lo oppone
fortemente in practica proque illes non vole esser
governate per le majoritate del shiitas iraqi o per le
coalition emergente inter le shiitas e le kurdos.

Un majoritate del shiitas es (quasi) analphabete, e
illes seque le direction solmente de lor ayatollahs.
Unes ex le shiitas es activistas politic, e alteres
essaya evitar le activismo in le politica.

Omnes tamen insiste que Iraq debe esser governate per
leges islamic e non per le voluntate de un assemblea
elegite que forsan violarea le principios de lor
religion como illes lo comprende. Tal personas non es
preste pro le imposition legislative de derectos
feminin, pro le derecto de consumer bibitas alcholic,
o le derecto al libertate del parola.

Quanto al kurdos, bon alliatos del Statos Unite in su
invasion de Iraq, illes certemente ha cognoscimentos
multe directe del males del dictatura, ma illes se
governa de un maniera plus tribal que democratic, e
illes se divide in duo partes grande, le barazines e
le talabanes, que a vices face le guerra inter se.

Le minoritates plus parve, le turkomenos, assyrios, e
yazidis (circa 5% del population iraqi) pensa de un
maniera simile al elite de Baghdad. Illes anque non
vole esser governate per ayatollahs shiite, qui
certemente ganiarea multissime poter politic in ulle
election libere in Iraq.

Il esserea un transformation cultural stupefacente si
un democratia iraqi functionante emergerea post 30 o
60 annos de occupation american. Ma le administration
de Bush non pote contemplar le possibilitate de
decadas de governamento colonial in Iraq. Un tal
occupation facilemente poterea causar le bancarupta
eventual del Statos Unite.

Bush tunc promove le progresso rapide verso le
formation de un governamento elegite in Iraq post le
formation de un constitution scribite per le concilio
governante e approbate per un election national. Ben
que iste nove governamento iraqi haberea un armea
multo parve con un corpore de agentes de policia que
respectara le derectos civil, illo deberea esser
fortemente armate, proque milliones de iraqis
simplemente non tolerara un governamento per un
majoritate de shiitas.

Intertanto, le truppas de occupation american es
disgustate per le futilitate de lor activitates de
occupation. Illes construe e repara scholas in le
calor del forno estive mesopotamian sub le observation
de homines iraqi robuste qui les insulta. Illes
repara cortes de recreation pro infantes qui on ha
inseniate a jectar petras verso illes. E illes
protege hospitales de piliatores durante que le
visitantes del patientes les maledice.

Multe iraqis sovente assedia le officieros militar qui
governa Iraq con demandas pro multe cosas, desde le
electricitate a empleos ben pagate. Ma tal personas
resiste ulle suggestiones que illes mesme poterea
meliorar lor proprie conditiones de vita, pro exemplo
per portar via le immunditas que obstrue le stratas de
lor citates. Illes prefere que le population local
ascolta lor discursos e le sermones de lor ayatollas.

Altere paises, cognoscente iste problemas, non vole
que lor truppas participa in iste occupation american
de Iraq. Illes prefere un programma de reconstruction
per le Nationes Unite. Ma il es multo improbabile que
ulle programma de reconstruction per le Nationes Unite
potera superar le problemas religiose e demographic de
Iraq, que es populate per tribos qui se odia
mutuemente, como le israelis e le palistinos.

Iraq es un nation artificial establite per le
britannicos ex populationes que simplemente non pote
coexister pacificamente inter se. Le experientia del
Yugoslavia de Tito ha demonstrate que probabilemente
Iraq, con le tempore, debera esser dividite de un
maniera simile. In iste momento un tal solution pare
pauco probabile.

Rebus sic stantibus, le Statos Unite finalmente debera
declarar le victoria e abandonar le pais a un
governamento instabile de su proprie construction, que
con le tempore passara al controlo de un nove
dictator.

(Naturalmente, nos prefererea un nove "filio de puta"
nostre como le dictator de Iraq. Ma exactemente como
le iranianos odia le americanos e le britannicos post
nostre putsch contra Mohammed Mossadegh, il pare
probabile que le iraqis eventualmente appoiara un nove
dictator cuje qualification principal essera solmente
un antiamericanismo extremiste.)

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-08-05T15:01:00.000-07:00

LE ROSAS NIGRE

In un parve village in un certe parte de iste grande
e vaste mundo viveva duo juvenes que se amava. Ambes
esseva multo povre, ma omne le alteres in su village
anque lo esseva, e iste condition non les molestava.
Le natura anque habeva dotate al puera un grande
beltate, e le puero possedeva un dono multo special.
Con su manos ille poteva cultivar flores le plus
belle, arbores le plus prolific, e jardines le plus
luxuriante.

Tosto illes se maritava e se installava in un parve
casa al bordo del village. Le puero laborava desde
le matino usque le crepusculo. Mesmo assi, quando
ille retornava a su casa, ille sempre geniculava in su
jardin pro plantar flores le plus belle.

Le matino, ante salir pro su travalio, ille vadeva
novemente a su jardin pro cortar le flores le plus
incantator pro su sposa juvene. Durante un certe
periodo de tempore, isto placeva a illa.

Multe personas sovente se deteneva ante su casetta
pulchre pro admirar le flores magnific de su jardin.
Quando le femina reguardava trans le cortinas de su
casa, illa videva lor expressiones de admiration e
esseva incantate.

Con le tempore illa deveniva fatigate del admiration
del povre habitantes del village. Illa anque habeva
audite parlar del parve citate vicin, de su grande
magazines, de su botecas, e del animation excitante
del mercato.

Le proxime matino, quando su marito entrava con un
brachiata de flores fresc illa los pulsava al latere
iratemente.

"Io es fatigate de iste village," diceva illa. "Io
es fatigate de tu flores. "Que nos vade trovar un
casa in le citate!"

Tristemente, le homine poneva le flores a un latere
e vadeva al citate pro cercar un casa.

Il non esseva facile trovar un bon loco proque le
major parte del casas parve e gris esseva proxime inter se
in rangos longe sin quasi ulle spatio pro flores o
arbustos. Finalmente ille trovava in le peripheria
del citate un casa circumferite per un parve jardin
e lo comprava. Ille geniculava immediatemente pro
plantar unes arbustos e sepes plen de color. Postea
ille retornava al village pro cercar su sposa e portar
la a su nove focar.

Quando illes arrivava a lor nove casa, le jardin
integre floresceva radiantemente. Le gente qui
passava per illac se deteneva in admiration proque un
tal spectaculo de beltate esseva rarissime.

Post pauc tempore le homine esseva occupatissime.
Omnes veniva a ille pro consilios. Un persona habeva
un terrassa que ille voleva plenar de flores. Un
altere persona habeva un parve corte que ille voleva
converter in un jardin. Con su tocco magic, le juvene
homine tosto faceva florescer le casas gris. E, in
medio del placia del citate, ille plantava un querco
in le umbra del qual le residentes del citate poteva
seder se e conversar.

Su femina, intertanto, vadeva al magazines pro comprar
cappellos e habitos nove. Retornante a casa, illa
sempre trovava gruppos de flores fresc proque su
marito apportava diariemente a illa un bouquet nove.

Durante un periodo de tempore, isto la satisfaceva.
Ma unes dies postea illa videva photographias del
grande capital de su pais in le qual viveva le rege e
su ministros. Illa videva unes imagines del
receptiones sumptuose regal, con damas vestite de
gala, coperite de joieles splendide.

Quando su sposo intrava ille die con un brachiata de
flores fresc, illa los pulsava a latere iratemente.

"Io es fatigate del vita de iste citate parve," illa
diceva. Io es faticate de tu flores. Que nos trova
un casa in le capital, ubi vive le rege!"

In iste momento, su marito deveniva multo triste.
Ille amava iste parve citate que ille mesme habeva salvate
de su eterne condition gris. Ille anque amava le
gente. Ma ille voleva satisfacer omne le desiros de
su femina proque ille la amava immensemente.

Le proxime die, ille viagiava al grande urbe, con omne
su edificios excellente, omne su luxo e excitamento,
ma etiam con omne su ruito e pulvere. Tosto ille
trovava un palatio magnific, cuje amplie grados de
marmore blanc conduceva del terrassa al parco
adjacente. Immediatemente ille comenciava travaliar.
Unes dies esseva necesse ante que floresceva lo que
ille habeva plantate.

Quando le jardineros del parco videva le homine
geniculate sur le parterre del flores, illes
comenciava rider proque in le grande urbe le
gentilhomines non se geniculava sur tal cosas. Ma
post unes dies, quando le parco se plenava de flores,
le jardineros comprendeva que le nove jardinero esseva
un magico de flores. Illes non plus rideva ma
essayava discoperir como ille habeva create omne iste
splendor.

Su femina nunc esseva felice. Illa comprava unes
vestimentos carissime e tosto assisteva al receptiones
del rege. Admirate a causa de su beltate, illa
recipeva invitationes ex omne partes del urbe.

Retornante un vice a casa, illa trovava gruppos de
flores bellissime, create pro illa per su marito.
Iste vita de luxo e conforto la satisfaceva durante
multe tempore.

Ma un matino, quando illa se reguardava in le speculo,
le femina del jardinero videva que illa habeva
comenciate inveterar. Con un pauco de cosmeticos,
illa poteva celar su rugas, ma illa timeva que ante
multe tempore alteres viderea que su beltate
gradualmente disappareva. Illa resolveva evitar isto.

Illa tunc memorava haber audite parlar de un insula
ubi le tempore pareva cessar e ubi le sol brillava
cata die. In ille momento, illa diceva a su marito: "Io
es fatigate de viver hic in le capital con su gente
vacie e stilo de vita superficial. Io es fatigate del
parco. Io es fatigate de tu flores. Que nos trova
un casa in le insula, ubi le sol brilla cata die e le
litores de arena blanc se extende usque le mar blau!

Le homine esseva multo discoragiate post audir iste
parolas, ma le matino sequente ille partiva in cerca
de un insula pro placer a illa.

Durante que le barca glissava sur le undas, ille
pensava a omne le jardines que ille habeva create pro
dar gaudio a su femina. Ma nunc ille sapeva que illos
non significava ullo a illa. Saper isto provocava in
ille un grande disillusion. Plus ille navigava sur le
undas, plus ille esseva triste usque le puncto de
dolor.

Finalmente ille disimbarcava sur un insula. Un villa
multo attractive stava sur su costa. Le jardin
descendeva in belle terrassas usque le arenose costa
blanc e le mar blau que lo toccava. Le homine
geniculava immediatemente pro plantar su flores, ma
ille esseva plen de infelicitate usque le ungulas de
su manos, e su pensatas remaneva sombre. Quando
finalmente ille habeva finite su labor de plantar,
ille retornava pro cercar su femina.

Le jardinero debeva navigar con su femina plure dies
ante arrivar al insula. Finalmente illes percipeva
le plagia e le villa reflectente un blanco radiante.
Ma quando illes attingeva le jardin, le femina notava
que illo esseva plen de rosas nigre.

"Proque non plantava tu flores brillante?" demandava
illa. Il pareva esser le prime vice que illa notava
su travalio. "Porta a me alicun flores vive!" Ma
ille solmente altiava le spatulas impotentemente e la
reguardava con un immense tristitia. Ille sapeva que
illa habeva destruite omne le gaudio in ille.

Su femina, non comprendente le tristitia sur su facie,
diceva, "Si tu non pote facer isto tu mesme, que tu
apporta a me un jardinero, e tu pote retornar a tu
village de paisanos!"

In responsa su marito se tornava sin pronunciar un
parola e vadeva verso le plagia. Ille se imbarcava e
quitava le insula, viagiante sur le mar.

Le femina remaneva sur le insula, ubi le stranie
flores nigre cresceva in omne partes. Nulle jardinero unquam
poteva controlar lor crescimento, e tosto le vitas del
rosas comenciava formar un boscage dense que
imprisionava le femina in le insula.

Le homine retornava al village de su juventute. Ille
se installava in le casa parve al bordo del village,
e quasi si tosto que ille geniculava in su jardin le
flores belle que ille habeva plantate illac in le
annos antea comenciava crescer de novo.

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-31T15:45:00.000-07:00

LE CAMBIANTE NATURA DEL GUERRA

Le Statos Unite nunc ha le melior fortias armate e le
melior technologia militar del mundo. Nos pote
mantener nostre fortias armate in le aer e in le mar a
un distantia troppo grande pro esser attaccate per
nostre adversarios militar conventional.

Con nostre technologia de observation e de
communication rapide, nos sempre sape ubi es nostre
opponentes e quales es le armamentos que illes
possede. E ex un distantia secur, nos pote annihilar
les con armamentos de precision con un minimo de lo
que nos nomina "damno collateral"--i.e., le morte de
noncombatentes civil.

Durante nostre guerra contra Espania al fin del seculo
XIX, nos habeva le melior technologia naval del mundo.
Ma omne le altere nationes del mundo, post studiar le
victoria de nostre Admiral Dewey sur le marina
espaniol, comenciava studios de nostre technologia
naval e apprendeva imitar lo in multe pauc annos. Sin
dubito, iste processo occurera un altere vice con
nostre technologia militar currente.

Ben que nos ha potite invader Iraq con un minimo de
mortes american, le conception del natura del guerra
inter nostre politicos e generales es un conflicto
inter statos national. Iste typo de guerra ha essite
le norma desde le emergentia del statos territorial
soveran circa 1650.

Nos etiam nunc ha iste typo de conflictos. Un exemplo
es le guerra inter Israel e le paises arabe, India e
Pakistan, e Iran e Iraq. Ma iste typo de guerra non
es le forma dominante de guerra generalisate.

Il ha diverse rationes explicante le declino de
guerras traditional inter statos national:

(1) Le imperialismo aperte non es un ration
acceptabile pro justificar le conducta de guerras. (A
causa de isto, le Statos Unite mantene
hypocriticamente que nos invadeva Iraq pro liberar le
iraqis de un tyranno horribile, non pro assecurar que
nostre corporationes pote controlar le production del
petroleo iraqi.)

(2) Statos national democratic, como Francia e
Germania, evita conflictos militar inter se.

(3) In iste era de globalisation e de communicationes
electronic international, le conquesta physic de
populos e de territorios geographic non assecura le
dominantia mundial como in epochas anterior.

(4) Pro multe nationes le guerra deveni
economicamente troppo costose como un medio pro
advantiar lor interesses national.

Usque nunc, le richessas national del Statos Unite ha
essite sufficiente pro sparniar nos le effectos
economic nocive del guerras de Louis XIV de Francia,
que provoca un serie de crises economic que
eventualmente deveniva un causa importante del
revolution francese.

Le nove patronos de guerra es psychologicamente e, con
le tempore, economicamente multo costose. In vice de
esser inter statos, illo nunc occurre plus typicamente
intra illos. Iste cambio es un resulto del fin del
imperios traditional e le resurgentia del nationalismo
local.

Post le collapso del imperios europee post le Prime
Guerra Mundial, un constellation de nove statos
emergeva ex le ruinas del guerra. Le major parte de
iste statos habeva institutiones politic troppo debile
pro superar conflictos ethnic e religiose inter se, e
le major parte del guerras currente nunc ha su
origines inter iste parve gruppos local. Le battalias
persistente inter le tribos de Africa es un excellente
exemplo de iste processo de guerra continue e
localisate.

Le guerras futur del Statos Unite essera minus como le
guerra contra Iraq in 1991 o nostre invasion recente
de Iraq. Illos probabilemente occurrera intra le
frontieras de un stato. Le battalias essera simile al
luctas anticolonial del seculo, simile

(1) al guerras del israelis contra le lebaneses e le
palestinos,

(2) al guerra del sovieticos in Afghanistan,

(3) al guerra del Vietnameses in Cambodia,

(4) al guerra de India in Sri Lanka,

(5) al guerra del russos in Chechnya, e

(6) al guerra del sudafricanos in Namibia.

In omne iste guerras, armeas professional luctava
contra fortias irregular.

In tal guerras, le superioritate technologic de armeas
del statos national del mundo deveni minus decisive
proque lor opponentes es bandas de guerreros separate
sin controlos centralisate disciplinate. Un armea
traditional non pote decapitar tal adversarios proque
illes non ha un general con su adjutantes pro diriger
les. Illes in vice es como le capite de un hydra.

Tal gruppos parve de guerreros pote studiar lor
adversarios, trovar lor punctos de debilitate, e
attacar les quando se presenta le opportunitate. Lor
genere de guerra non ha campos de battalia
traditional. Omne le pais e omne su population pote
formar un parte active o passive de lor organisation.
Assi, pro un armea traditional, il deveni difficile
distinguer inter amicos e inimicos.

Problemas de incompatibilitate cultural anque augmenta
le problemas de un armea professional qui es obligate
a luctar contra tal fortias irregular. Illes lucta in
territorios que illes non cognosce tan intimemente
como lor adversarios.

Illes non cognosce mesmo le cosas le plus basic sur le
religiones local de lor adversarios. E illes non es
vermente competente in lor linguas. Le populationes
del paises que illes occupa eventualmente les vide
como invasores alien e detestabile. E, con le
tempore, le soldatos de tal armeas eventualmente perde
lor illusiones de superioritate.

Nostre occupation de Iraq illustra le grande
differentias inter le guerra inter statos e le guerra
intra illos. Quando le problema militar del Statos
Unite esseva conquirer le armea iraqi, nos poteva
destruer lo con un minimo de mortes american a causa
de nostre technologia militar.

Ma destruer le armea iraqi non esseva le fin del
guerra, que continua etiam nunc. E nostre technologia
militar, ben que non completemente irrelevante, non
essera in se le factor decisive in le evolution
ulterior de iste guerra.

2003-07-29T16:34:00.000-07:00

CONCILIO ESTABLITE IN IRAQ
PRO GOVERNAR LE PAIS
HA PAUC CREDIBILITATE INTER LE IRAQIS

In su prime reunion, le prime concilio governante post
le invsion american de Iraq declarava le 9 april,
quando Saddam Hussein cadeva, un die feriate iraqi.
Illo anque aboliva 6 dies feriate declarate per le
partito Baath.

Ma le concilio ha pauc credibilitate inter le iraqis.
"Io non crede que [le membros del concilio] representa
le populo iraqi," dice Maha Ahmed, un pharmacista.
Illes esseva selegite per le americanos, non per le
populo iraqi."

"Le americanos seligeva [le membros del concilio].
Nos non ha audite que le iraqis seligeva ulles ex su
membros," diceva Tamar Sarkies, un venditrice in un
magazin de vestimentos. "Le americanos les impone sur
nos."

"Desde su inauguration, on dava le derecto de veto a
Bremer [le principal administrator american de Iraq].
Assi, si illes arriva a un decision contra le
beneficio del americanos, Bremer lo nullificara,"
diceva Ali Abdul Amir, un chirurgo orthopedic. "Isto
non es libertate."

Le americanos e le britannicos spera que le
diversitate del composition del concilio essera su
salvation. Illo include shiitas, sunnis, unes kurdos,
tres feminas, e un communista.

Ma illo anque include Ahmed Chalabi, appoiate per le
fortias militar statounites ma fortemente opponite
inter le arabes, qui le considera un fur. (Basate sur
un articulo in le "Long Beach Press-Telegram", 14
julio, 2003, pagina 1)

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-29T16:26:00.000-07:00

HOSTILITATE VERSO LE RELIGION
IN LE REPUBLICA CZECH

Le czechos es differente de lor cosinos slave
polonese. Le ecclesia catholic roman es un fundamento
del cultura e del nation polonese. Ma multe personas
in le Republica Czech crede que le catholicismo, le
religion predominante traditional del pais, ha un
historia diabolic de seculos de oppression in lor
pais.

Illes anque crede que le communismo, un religion
secular con su proprie scripturas (Marx, Engels,
Lenin, Stalin) esseva etiam pejor ma non multo
differente del catholicismo in su patronos autoritari
de oppression.

"Il ha un hostilitate verso lo que le religion faceva
a illes in le passato," diceva Lawrence Cada, un
fratre marianiste de Cleveland qui nunc studia le
religion in le Republica Czech.

"Le czechos dice que illes vive in le pais le plus
atheiste de Europa," assevera Cada. "E illes lo dice
con feritate. Post 50 annos, lor attitudes verso le
religion forsan devenira universal in omne Europa."

Il ha antecedentes historic que ha contribuite a iste
attitude. Primo il ha le surrealismo del novelista
Franz Kafka. Postea simile perspectivos appareva in
le dramas absurdiste de Vaclav Havel.

Ma il es probabile que iste odio contra le religion
comenciava mesmo ante le rebellion de Martin Luther a
causa del carriera de Jan Hus, le rector del
Universitate de Prague, qui suggereva que le laicos
del ecclesia habeva le derecto a un plus grande
sentimento de participation in le missas catholic e
que on debeva dar a illes e le vino e le pan in le
curso del missa.

Iste practica nunc es commun, ma on combureva Hus pro
le suggestion le 6 julio 1415. Iste atrocitate
naturalmente inragiava su partisanos, qui tunc faceva
le guerra contra le ecclesia catholic e formava lor
proprie movimento religiose que hodie ha 100.000
membros.

Quando Vienna les governava, le czechos videva le
ecclesia catholic como un surrogato del Habsburgos,
qui, como le communistas postea, supprimeva
rebelliones inter illes contra le authoritate del
governamento de Vienna.

Secundo Pavel R. Rican, un professor de religion in
Prague, iste historia de oppression ha incoragiate un
suspicion profunde de omne systemas ideologic. "Io
vide ecclesias vacue in Germania e in Hollanda," ille
diceva. "Isto es un tendentia paneuropee."

Ille anque diceva que le interessava multissimo
specular sur lo que venira post iste cambio cultural.
Le philosopho Voltaire cercava nove philosophias pro
reimplaciar le superstitiones del passato, addeva
Rican, e le cerca continua. Il es certe tamen que le
vetule systemas superstitiose ha perdite omne
credibilitate inter multitudes de europeos.

(Iste message es adaptate de un articulo publicate in
le "Los Angeles Times", 14 julio 2003, pagina A1.)

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-29T16:19:00.000-07:00

LE PHILIPPINAS E IRAQ

In 1899 le technologia naval del Statos Unite esseva
le melior del mundo, e le naves de nostre admiral
George Dewey habeva conquerite le fortias espaniol in
le Philippinas in un battalia brev- e facilissime con
un victoria complete.

Post iste victoria veniva un debatto inter americanos
sur le destino del Phillipinas. Mark Twain, Grover
Cleveland (le ex-presidente del Statos Unite), e le
presidente del Universitate Harvard opponeva le idea
de colonisar le Philippinas.

Ma William McKinley (post un consulatation extensive
con Deo, qui le assecurava que le Statos Unite debeva
colonisar e christianisar le Philippinas, ben que le
major parte ex illes jam esseva catholicos ma
infelicemente membros de un false version abominabile
del christinitate ver) annexava le pais como un
colonia american in un politica ironicamente nominate
"assimilation benevole".

Secundo le rhetorica hypocritic de McKinley quasi
identic al rhetorica de Bush, "le objectivo primordial
del administration militar del Philippinas debe esser
ganiar le confidentia e respecto de su inhabitantes,
assecurante les de omne maniera possibile un plen
mensura de derectos individual e de libertates que es
le hereditage de omne populos libere."

Comenciante in februario, 1999, le armea de Emilio
Aguinaldo esseva in un conflicto sanguinari con le
armea american. Irate a causa de iste attaccos
guerrilliste, le fortias del Statos Unite combureva
multe villages in le Philippinas (como plus tarde in
Vietnam). Nostre attaccos esseva specialmente viciose
a causa del racismo del soldatos american de origine
europee.

Si nos compara le invasion american del Phillipinas
con nostre invasion recente de Iraq, le problemas que
nos confrontava esseva plus facile. In 1899 le
Philippinas esseva un pais principalmente agricultural
con multe parve villages e un sol citate grande. Le
population del Iraq contemporanee es 70% urban, e su
infrastructuro multo plus complicate es nunc in
ruinas, gratias principalmente a nostre effortios pro
liberar le kuwaitis e le iraqis.

In le prime decada del seculo XX, nos poteva
administrar le Philippinas sin le problemas que nos
nunc ha in Iraq con le Mullahs de Egypto e Pakistan e
lor fatwas e sin le cameras de television de Al
Jazeera, que monstra a omnes in le Medio Oriente le
destruction de Iraq per le fortias militar american.

Naturalmente nos non vide isto in le Statos Unite
proque proque tal images poterea causar conflictos con
le asseverations del administration de Bush, que
describe nostre activitates in Iraq como un occupation
de liberation in vice de un occupation de colonisation
pro assecurar nostre controlo sur le ressources de
petroleo de Iraq.

Multes ex nos non pote creder que le Iraqis nos vide
como le franceses videva le germanos durante le
Secunde Guerra Mundial o como le algerianos videva le
franceses durante un occupation colonial de lor pais
multo simile a nostre occupation de Iraq.

Ma como le franceses e le germanos, le Iraqis nunc
developpa lor proprie Maquis cuje membros occide le
iraqis qui collabora con nos. Multes ex nos tamen
crede que tal opposition es dirigite per le partito
Baath solmente e que vermente le major parte del
iraqis crede que nos solmente vole liberar les e
construer pro illes un governamento democratic, que
vermente non existe in le Statos Unite mesme, que es,
de facto, un plutocracia kleptocrate.

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-23T15:40:00.000-07:00

LE CULTURA E LE RELIGION: OCTO QUESTIONES SUR ILLOS
E LE ATHEISMO

In iste essayo nos nos va considerar iste questiones:

(1) Exactemente que es le cultura?

(2) Qual es le rolo del religion in le culturas del mundo?

(3) Proque ha essite prominente le religion in le culturas
del mundo?

(4) Como emergeva le religiones del mundo?

(5) Proque voleva le prestres monopolisar
omne lor cognoscimentos?

(6) Quales es le methodos usate per prestres machiavellic
pro manipular lor adherentes?

(7) Il ha personas qui concede que il ha christianos, judeos,
e musulmanes superstitioes e cruel, ma que lor systemas de credentia
non representa le "ver" version de iste religiones. Que pote on dicer
concernente tal argumentos?

(8) Que dice le atheos sur omne isto?

Que nos comencia nunc:

(1) EXACTEMENTE QUE ES LE CULTURA?

Traditionalmente, quando multe personas usa le parola "cultura",
illes parla sur le appreciation de cosas como le picturas de Michelangelo,
Matisse, e Picasso; le musica de Bach, Mozart, e Beethoven; le novelas
de Cervantes, Tolstoi, e Balzac; le poetas del renascentia italian;
le obras theatral de Moliere, Racine, e Shakespeare; e le architectura
del Parthenon e le cathedrales gothic europee.

Ben que nos non pote negar le magnific qualitates aesthetic
de iste cosas, le perspectiva sur le cultura del anthropologos
es multo plus interessante. Inter altere cosas plus practic e mundan,
studios anthropologic cultural considera le valores abstracte
e le systemas de credentias e perceptiones de grande o parve
societates human, le relationes social inter membros de un cultura
commun, e lor manieras de manipular lor ambiente physic.

Le culturas del mundo pote esser multo differente inter se.
Lo que un cultura considera absolutemente bon, un altere cultura
vide como absolutemente mal. E omne le culturas del mundo
presenta a lor membros "veritates" que on non pote verificar
o falsificar, e illos practica systematicamente le deception.
Robin Fox in su libro "Encounter with Anthropology" expressava
iste factos de un maniera multo directe: "All cultures," ille diceva,
"are massive con jobs."

(2) QUAL ES LE ROLO DEL RELIGION IN LE CULTURAS DEL MUNDO?

Generalmente, le religiones provide al culturas historias sur le natura
del universo, le natura del realitate, como on debe reager contra iste
"realitate" pro su proprie beneficio e pro viver harmoniosemente con
le altere membros del cultura, con le ambiente physic que los circumfere,
e con le universo secundo le constructiones mythic de cata religion.

(3) PROQUE HA ESSITE PROMINENTE LE RELIGION IN LE CULTURAS
DEL MUNDO?

Omne culturas vive in un ambiente physic que es generalmente indifferente
o mesmo hostile a lor membros, qui pote esser victimas de cosas como
huracanes, seismos, inundationes, e eruptiones volcanic.

Le religiones del mundo da a lor adherentes un senso fictive de controlo
sur iste disastros. Forsan illos insenia que qualque personas illuminate
ha poteres magic pro evitar o mitigar le severitate de disastros natural
o de maladias que le cultura non sape curar.

E quando le disastros es massive, le religiones provide a lor adherentes
methodos pro resignar se al tragedias inevitabile del vita.

Finalmente, le religion es un vehiculo excellente pro le controlo social
per le classes dominante de un cultura, qui sovente los usa pro manipular
le classes opprimite e prevenir lor rebellion contra lor oppression,
sovente causate per lor religiones mesme e le prestres de istes.

(4) COMO EMERGEVA LE RELIGIONES DEL MUNDO?

Vermente, nemo sape exactemente. Ma il ha indicationes ex designos
in cavernas o artefactos in tumbas representate figuras human e animal
(o combinationes de istes) que suggere que le religiones es institutiones
cultural que accompaniava le emergentia del homine ex le altere simios
del mundo.

Ma un patrono commun deveni obvie post le emergentia del prime
communitates agricole, le quales produceva un surplus de granos
(e postea proteinas animal), que permitteva que unes ex lor membros
se occupava exclusivemente con le organisation del vita del communitate.

In le prime phases del evolution de iste communitates, lor templos
esseva le centros administrative, e lor prestres esseva le prime
administratores de lor economias. Typicamente iste prestres
disveloppava calendarios digne de confidentia que governava
le cyclos de seminar e recoltar le granos e altere plantas que
nutriva le membros de iste culturas.

Iste prestres eventualmente disveloppava systemas de scriptura
e de calculation, que con le tempore les dava le cognoscimentos
pro predicer eclipses solar e lunar. Generalmente iste cognoscimentos
esseva secretos inter illes.

Con le tempore anque emergeva un classe de guerreros que
protegeva iste communitates contra le invasion de altere culturas
e eventualmente controlava le communitates politicamente
con le prestres. Typicamente il habeva un certe tension inter le prestres
e le guerreros. Con le tempore le guerreros generalmente dominava
lor culturas.

(5) PROQUE VOLEVA LE PRESTRES MONOPOLISAR OMNE
LOR COGNOSCIMENTOS?

Le systemas de scriptura del prestres permitteva que illes manteneva
archivos e transmitteva lor cognoscimentos trans le generationes,
e illes usava iste cognoscimentos pro accumular privilegios special
e augmentar lor control social sur le membros de lor culturas.

Le cognoscimentos que les permitteva predicer eclipses les dava
un control potentissime sur lor adherentes. Pro exemplo, un prestre,
sapiente que il haberea un eclipse solar in duo septimanas, poteva
facer un annuncio como iste: "In 14 dies un monstro va mangiar le sol,
e nos passara trans un periodo de periculo enorme. Io va essayar usar
mi poteres pro occider iste monstro e salvar le vitas de omne nos,
ma il es possibile que io non va poter prevenir le consumption total
del sol e le morte de omne nos."

Naturalmente le "monstro" nunquam mangiava le sol e non poterea
facer lo proque illo non existeva. Ma le membros del cultura controlate
per iste prestre esseva troppo ignorante pro disputar le.

Post que le prestre "destrue" le "monstro", ille poteva dicer:
"Gratias al poteres del universo io poteva occider le monstro iste vice.
Ma possibilemente in le futuro apparera un altere monstro e io non potera
occider lo si vos non me da grande quantitates de oves e grano
e le servicios de 24 virgines e 30 pueros."

Post iste succesos initial, le prestres gradualmente disveloppava
altere manieras de manipular le membros de lor religiones pro satisfacer
omne lor desiros pro moneta, poter politic, e placer sexual,
e tal manipulationes inter illes ha continuate usque nunc.

(Ma pro esser juste, on debe recognoscer multe prestres--forsan
le major parte de illes--non se interessa in le abuso de lor adherentes.
Le manipulatores machiavellic inter illes tamen generalmente planifica
le structura organisational e le doctrinas de lor religiones pro manipular
le adherentes de illo pro lor proprie beneficio e pro generationes posterior
de simile manipulatores machiavellic.)

E si tal personas pote persuader lor adherentes que illes ha donos
spiritual special e si illes parla sur lor doctrinas o los scribe, como faceva
Mary Baker Eddy in "Science and Health with Key to the Scriptures"
(Le scientia e le sanitate con un clave al scripturas) o si gruppos
plus grande scribe sur lo que illes crede es le natura del universo
e de Deo o un pantheon deos, lor obras eventualmente deveni
scripturas sacre.

Le Biblia, le Koran, e le Vedas del hindus es tres exemplos de iste typo
de litteratura, que sovente es difficilissime de interpretar e tunc genera
un industria de commentarios generalmente disproviste de senso.
In le christianitate, iste activitate de "explication" generalmente se nomina
le hermeneutica.

Cunear un parola non es crear un realitate:

Ora, il es sovente facile oblidar que si un persona cunea un nomine
pro alique in ulle lingua, le production de un tal parola non significa
necessarimente que le cosa nominate vermente existe. Si un persona
dice que il ha colonias de entes intelligente ex un galaxia distante
qui construe fabricas de caseo verde sur le latere del luna impossibile
de vider desde le terra, pro exemplo, il es bastante facile verificar
o falsificar iste asseveration pauco probabile.

Ma si on construe propositiones con un vocabulario como "spirito",
"divinitate", "realitate metaphysic", "le infinito", "le absoluto",
"le trinitate", etc., multe personas qui non cognosce multe profundemente
como functiona le linguage crede naivemente que tal asseverationes
significa alique importante e existente.

Reificationes vacue in le scientias:

Le reificationes vacue, que forma un parte grandissime del discurso religiose,
non es limitate a religiones. Multes ha apparite in le historia del scientias.

Pro exemplo, usque le parte final del seculo XIX, on credeva que le luce,
como le son, debeva haber un medio pro su transmission. On nominava
iste medio le ethere luminifere. (Le parola "ethere" significa un sorte de
"atmosphera" tenue, e "luminifere" es un parola latin que significa
"que porta le luce".)

Verso le fin del sexulo XIX le physicos Michelson e Morley poteva designar
un experimento exacte pro verificar o falsificar le existentia de iste ethere.
Post multe repetitiones de iste experimento, illes (e le altere physicos
qui repeteva le experimento) concludeva que le ethere luminose
non existeva.

Ora, in le caso del reificationes vacue del theologia e del religion,
il non ha ulle maniera de establir si iste entes existe. E si il es
impossibile verificar o falsificar lor existentia, le conclusion inexorabile
es que illos es disproviste de senso.

Il pare probabile que multe gente qui dirige religiones sape
que lor doctrinas non ha ulle senso, ma illes vole mantener lor positiones
de poter e de prestigio e insenia que le homine non ha un intellecto
bastante poterose pro comprender le natura del universo, insistente
que lor adherentes debe mantener lor fide in lor doctrinas religiose.

Iste prestres eleva iste typo de fide naive e cec a un virtute maxime.
E il deveni un crimine religiose criticar le absurditate de lor doctrinas
o facer burlas sur lor absurditate. Facer isto se nomina "blasphemia"
in le traditiones judeo-christian.

"Credo quia absurdum est":

Un patre del ecclesia catholic roman mesmo diceva un vice "Credo
quia absurdum est" (Io crede isto proque illo es absurde). Ora,
le promotion de iste typo de ignorantia aggressive ha date al dirigentes
cynic de multe religiones le poter pro infliger quantitates incalculabile
de suffrimento a lor adherentes e a altere personas qui credeva in altere
systemas absurde o qui recognosceva que le doctrinas de omne religiones
es absurde e folle.

In le historia de Europa il ha habite le inquisition del ecclesia roman,
le cruciadas, e guerras inter differente sectos del christianitate post
le advento del protestantismo. Iste processo de crimines religiose
contra le humanitate continue hodie, con guerras inter le catholicios
e le protestantes de Irlanda; le conflictos inter le catholicos roman,
orthodoxe, e le adherentes del islam in lo que esseva Yugoslavia;
inter duo tribos semitic equalmente superstitiose in le Medio Oriente;
e inter le hindus, sikhs, e musulmanes de India.

(6) QUALES ES LE METHODOS USATE PER PRESTRES MACHIAVELLIC
PRO MANIPULAR LOR ADHERENTES?

Le methodos principal es mantener les ignorante e superstitiose
e manipular les secundo lor timores. Altere methodos include manipular
lor desiros sexual de varie manieras.

Le hinduismo:

Que nos comencia con un exemplo foras del tradition judeo-christian.
Secundo le hindus, omne personas nasce e renasce usque illes
se incontra in un condition de illumination spiritual perfecte (nirvana).

Ora, si un persona ha facite alique mal in un vita previe, secundo illes,
le fortias spiritual que controla le universo le/la facera nascer in conditiones
pauco comfortabile o mesmo horribile, secundo le severitate de lor males
in lor vitas passate.

Si un persona nasce povre, le hindus dice le causa de su povressa esseva
que ille/illa esseva ric in un vita previe e usava su ricchessas de un maniera
abusive.

E si un persona nasceva con un corpore stropiate (un circumstantia
sovente causate per problemas aleatori in le ADN de ille/illa), le hindus
dicerea que un tal persona suffre iste mal fortuna proque ille/illa esseva
cruel in un vita previe.

Iste systema de pensar se applica al differente classes religiose o social
del hindus, desde le brahmanes (le classe o "casta" plus alte inter illes)
usque le intoccabiles, le plus miserabiles inter le hindus. Lor systema religiose
les insenia que le brahmanes jam ha expiate lor peccatos e resolvite
lor problemas spiritual in vitas previe. E a causa de lor illumination producite
per iste processo, illes merita lor ricchessas e position exaltate.

Con un pauco de reflection, il deveni obvie que le effectos de iste systema
es intimidar le classes basse a acceptar lor position socioeconomic inferior
e provider al brahmanes le justification pro exploitar le classes inferior
de lor cultura--un "massive con job" in le terminologia de Robin Fox--e il es
obvie que iste systema esseva perversemente designate pro mantener
sin controversia le privilegios social del classes (o castas) plus alte
inter le hindus.

Forsan omne le systema esseva designate in un generation per un gruppo
de prestres cynicamente machiavellic. Possibilemente illo emergeva
gradualmente con le evolution de iste religion. Probabilemente il es
impossibile clarificar le historia de iste systema perverse con le fontes
de documentation nunc existente inter le hindus.

Le hinduismo e altere religiones asian ha essite bastante popular
in le Statos Unite comenciante in le decada inter 1960 e 1970, e
le major parte de lor enthusiastas american non ha potite vider
le perversitate de tal systemas de exploitation. Ma le romanos
sempre poteva analysar tal injustitias con le question "Cui bono?"
(Qui recipe le benefios de iste collection de circumstantias).

Le timor e le religiones judeo-christian:

Ora, le timor es le maniera favorite de manipulation social inter le judaismo,
le christianitate, e le islam. Omne iste systemas patriarchal es dominate
per homines qui mantene que es le voluntate de Deo que illes domina
iste systemas e que lor sponsas e le altere feminas de lor religiones
se submitte abjectemente al patriarchato.

Un del mandamentos del decalogo judaeo-christian es que le filios debe
honorar e submitter se a lor parentes. Ma un commandamento al patres
de non abusar lor filios non appare in le decalogo pro rationes obvie.
Le decalogo anque non manda que on nunquam debe facer damno
a personas qui non face damnos a alteres. (Iste es un lacuna ethic
multo serie!)

Le aspecto le plus perverse de iste systema es le invention del inferno.
Que nos examina le caso de un prestre qui convince su adherentes
que si illes non face lo que ille vole, omne illes vadera al inferno
pro esser torturate per le foco trans omne le eternitate. Un tal prestre
ha un maniera potentissime de assecurar lor obediencia. Il es un parte
multo triste del condition human que tal fraudatores pote convencer
multe gente que tal assertiones reflecte le realitate!

Le ecclesias catholic roman usava iste methodo pro inricchir se dicente a
lor adherentes que probabilemente omne illes esseva destinate al flammas
del inferno ma que illes poteva escappar un tal destino si illes dava
al ecclesia enorme quantitates de moneta e terra. (Infelicemente, le prestres
del ecclesia non poteva assecurar que iste peccatores escapparea
le purgatorio, un inferno temporanee.)

Manipulationes sexual:

Il ha diverse formas de manipular sexualmente le adherentes de un religion.
Forsan inter le plus interessantes es le extortion del sexo pro recompenas
spiritual imaginari.

On assecura le guerreros de un jihad islamic que si illes mori in un guerra
sancte, immediatemente illes essera transportate a un paradiso ubi
quantitates incontabile de adolescentes nubile satisfacera omne
lor desiros sexual.

Le evangelistas christian qui es sexualmente attractive pote usar
iste characteristica pro attraher e manipular adherentes. Un de tal
evangelistas american, Marjoe Gortner, cuje conscientia eventualmente
non le permitteva continuar iste joco, lo describeva in un film biographic
que ille faceva, "Marjoe".

(7) ORA, IL HA PERSONAS QUI CONCEDERA QUE IL HA
CHRISTIANOS, JUDEOS, E MUSULMANES SUPERSTITIOSE
E CRUEL, MA QUE LOR SYSTEMAS DE CREDENTIA
NON REPRESENTA LE "VER" VERSIONES DE ISTE RELIGIONES.
QUE POTE ON DICER CONCERNENTE TAL ARGUMENTOS?

Pro comenciar, on debe observar que il es bon que il ha personas religiose
qui crede assi proque rejectar le cruelitate es infinitemente melio que
imbraciar lo. Ma iste argumento non elimina le problema de verificar
si un secta religiose es "ver" durante que un altere es "false" proque
il es impossibile verificar o falsificar le doctrinas de omne varietates
del religion. E quando un persona ice que su religion es "ver" durante que
un altere es "false", ille o illa indica solmente un preferentia personal
inter differente systemas religiose superstitiose.

Tal preferentias anque se trova in le politica. Ecce un exemplo: Si il ha
un gruppo de guerreros qui lucta contra un pais establite in qualque parte
del mundo, le personas al quales iste guerreros place los nomina
"guerreros pro le libertate". Lor opponentes les nomina "terroristas".
Le personas neutral qui non ha decidite si iste guerreros les place o non
usarea le description neutral "guerrillas". Infortunatemente, il non ha
un maniera multo digne de confidentia de determinar si iste guerreros
es "bon" o "mal".

Lo que face iste guerreros es luctar contra un governamento
que non les place. E in multe guerras, il ha habite partisanos
pro tal governamentos e contra illos. Il anque ha personas neutral
(un position bastante facile si un certe guerra non les causa problemas
o s illes pote vender nutrimentos o armas al duo factiones del guerra).

Naturalmente il ha circumstantias exceptional. Quasi omne le gente
del mundo esserea de accordo que le Germania de Hitler, le Uganda
de Idi Amin, e le Cambodia de Pol Pot esseva mal.

Le indifferentia del universo verso nostre mundo:

Il esserea un grande conforto si nos viveva in un universo con un deo
benevolente qui assecurarea que personas como Hitler, Idi Amin,
e Pol Pot esserea punite de un maniera appropriate pro lor crimines.
Ma a causa de disveloppamentos scientific in le tres seculos passate
(e specialmente in le seculo XX), le progresso del physica e del astronomia
nunc indica fortissimente que nos vive in un universo completemente
indifferente al societate human, a nostre planeta, e a omne le vita
de su biosphera.

Nos nunc sape que le collision de un planetesimal causava le extinction
del dinosaurios e que ante iste evento il habeva habite altere collisiones
simile--forsan unes 10.

Nos anque sape que eventualmente il habera altere simile collisiones
contra le terra causate per le processos impersonal del mechanica celestial
describite mathematicamente per Isaac Newton, ma nos non sape
exactemente quando. Le proxime collision facilemente poterea
causar le extinction de omne le humanitate. Que nos spera que nos potera
predicer le proxime collision e que nos haberea un technologia bastante forte
pro prevenir lo!

Le cruelitate de animales carnivore:

Un secunde indication del indifferentia del natura in le operation de nostre
biosphera es le cruelitates omnipresente in illo (desde le puncto de vista
human solmente). Animales carnivore occide altere carnivores plus parve,
mangiante altere animiales usque le herbivores.

Il pare ben probabile que le animales mangiate, si illos poteva parlar
sur iste processo, lo considerarea incredibilemente cruel. Ma non multe
personas crederea que iste circumstantia es "mal". Illo es solmente
un ex le multe mechanismos del natura, como le cyclo de evaporation
del aqua del oceano, su conversion a in pluvia sur le continentes,
e su fluxo in nostre fluvios verso nostre oceanos (vermente, il
ha solmente UN sol oceano).

Pangea:

Un tertie indication del indifferentia del natura es le grande numero
de extinctiones que occurreva quando Pangea (le nomine que le geologos
ha date a nostre continentes quando illes formava un sol continente
massive) se separava a in Africa, Europa, Asia, e le Americas in on orgia
prolongate de vulcanismo.

Il es possibile que le division de Pangea a in le continentes moderne
esseva causate per un collision con un planetesimal massive, forsan
le medietate del massa del luna.

Probabilemente nos nunquam trovara evidentia de un tal collision,
si illo occurreva, proque le planetesimal probabilemente haberea
disintegrate post collider con le terra. Multes ex su partes se haberea
fundite, e lo que remaneva haberea disapparite a causa del erosion
trans le milliardos de annos post iste desastre.

(8) QUE DICE LE ATHEOS SUR OMNE ISTO?

Primo, multe atheos (e le major parte del scientistas es inter illes)
es completemente repellite e disgustate per le cruelitate, includente
le cruelitates horribile del religiones.

Al major parte de illes anque non place le cruelitate inte species biologic.
Ma illes recognosce que iste circumstantias es un parte del vita
que nos non pote cambiar e que le sol remedio contra le disastros
periculose pro nos es le uso del intelligentia human e artificial
pro proteger nos contra illos quando isto es possibile.

Le futilitate de essayar provar le existentia o inexistentia de Deo:

Le atheos anque recognosce que illes non pote provar que Deo non existe
proque il es quasi impossibile provar le inexistentia de ullo. Ma illes qui crede
que Deo vermente existe anque non pote provar su existentia, e effortios
pro establir que un maxime creator existe o que ille/ill/illo non existe es
exercitios futile, e ultimente le membros de omne religiones theistic recurre
al fide cec.

Ma le credentia que (un pantheon de) deo(s) existe nunquam ha provate
su existentia. E le patre del ecclesia catholic roman qui professava su fide
in su doctrinas a causa de lor absurditate nos pare o deludite o folle.
Le historia ha establite que a tal fanaticos sovente place le uso del coercion
physic, includente le tortura, pro extorquer conversiones a lor proprie
systemas absurdemente superstitiose.

Il anque pare a multe atheos (e un crescente corpore de evidentia
scientific appoia iste position) que multe systemas de credentia
religiose esseva create per personas psychotic. Le autor del libro
Revelation del Biblia, pro exemplo, probabilemente esseva sub le influentia
de drogas, de un psychosis transiente, o forsan le effectos de
ambe conditiones.

Ecce un nota final: Personas al quales non ha placite lo que io ha scribite
in iste essayo probabilemente dicera que mi pensamentos non ha
ulle gravitate intellectural o que simplemente illos es abjectemente cynic.
Altere personas, al quales mi pensamentos place, dicera que illos
es vermente un admirabile e cogente description del realitate. Que pensa vos?

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-23T14:47:00.000-07:00

LE POVRES CRITICA LE RICOS

(1) Un conferentia in Mexico sur le povressa mundial sub le egide
del Nationes Unite condemnava le paises le plus ric del mundo
a causa de lor aggravation del problemas del plus povres del mundo.

(2) "Il es essential evaluar de novo le problemas del systema
economic international a causa de diverse effectos multo serie
que contribue al miseria de omne le povres del mundo", diceva
José Antonio Ocampo, le economista colombian e le secretario
executive del conferentia.

(3) In incrementos usque 2006, le administration american
proponeva adder $5.000.000.000 a su budget federal pro adjuvar
le nationes povre del mundo. In le mesme periodo de tempore,
le europeos spera augmentar lor contributiones usque
$7.000.000.000.

(4) A pesar de un augmento de $5.000.000.000 proponite
per le administration de Bush, multes critica le americanos
proque iste contribution representa solmente 0.39% del production
economic annual american, e le europeos contribue circa 1.17%
de lor production total.

(5) In un discurso a iste conferentia, Kofi Annan, le secretario
general del Nationes Unite, diceva que in vice del $25.000.000.000
dedicate a luctar contra le deficientias in le systemas de education
e de sanitation/sanitate public in omne le partes del mundo, on debera
facer augmentationes usque $50.000.000.000 pro combatter iste
problemas efficacemente.

(6) Fidel Castro de Cuba diceva que le economia internation al es
como un grande casino que augmenta omne le tempore le richessa
de un minoritate multo reducite del population mundial.

(7) "Le division de richessas inter le ricos e le povres del mundo",
declarava Castro, "jam es tan grande que le quatro peronas
le plus ric del mundo ha rentas plus grande que le production economic
total del 40 nationes le plus povre del mundo."

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-23T14:42:00.000-07:00

NOTAS SUR LE HISTORIA DEL ANGLESE

Ben que le anglese ha un grande componente latinesc in su
vocabulario, illo es un lingua germanic. Le patrones de su
grammatica es multo simile a illos del linguas scandinave
continental contemporanee, e su vocabulario le plus sovente
usate es solidemente germanic. Ecce un schizzo de su historia
in dece partes brevissime:

(1) Como le germano e le hollandese, le anglese es un lingua
germanic occidental. Le lingua germanic le plus proxime a illo
es le frisiano.

On dice que "'Bread, butter, and green cheese' is good English
and good Friese", ma io non ha vidite iste asseveration in le
orthographia del frisiano (o, lo que esserea multo melior,
un transcription phonetic de iste phrase).

(2) Le historia del anglese in Anglaterra comenciava con le
invasiones durante le seculo V per le anglos, le saxones, e
le jutes. Le tradition dice que iste tribos germanic comenciava
iste invasiones in 449.

(3) Le anglo-saxon esseva multo simile in su structura
al germano moderne. Su nomines, pro exemplo, habeva
le mesme 4 casos existente in le germano moderne. Su verbos
anque esseva simile al verbos german contemporanee. In le
germano moderne, on dice "du hast", pro exemplo; in le lingua
de Shakespeare, "thou hast".

(4) Post que le vikings, qui parlava dialectos nordgermanic,
disveloppava naves efficiente propellite per remos e velas,
illes se mitteva a sacco e eventualmente invadeva e se establiva
in partes del Europa occidental, inter illos Anglaterra e Francia.

Lor dialectos esseva multo simile al anglese de ille tempore, e
illes e le anglo-saxones poteva communicar assatis facilemente.
Eventualmente omne iste dialectos germanic se combinava,
simplificante e reducente usque un certe puncto le desinentias
nominal e verbal del anglese. Le scandinavos anque nos dava
multe parolas lore, includente le preposition "after" e le pronomine
"they".

(5) Le granfilos del vikings qui se habeva establite in Normandia,
Francia, habente oblidate lor dialecto nordgermanic, jam parlava
le francese de Normandia, assatis differente del dialecto del
"ÃŽle de France" (Paris). Un del descendentes de iste vikings,
cognoscite in anglese com o "William the Conqueror", conquireva
Anglaterra in 1066.

(6) Pro multe annos iste dialectos romanic e germanic coexisteva,
le paisanos parlante anglo-saxon e le nobiles, le francese.
Eventualmente le anglo-saxon triumphava, ma su contacto
con le francese reduceva grandemente le numero de desinentias
de su nomines e verbos.

(7) Postea, durante le Renascimento, parolas del latino classic
e medeieval se establiva in le lexico del anglese, que nunc ha
dublettos del romance e del latino, como "conceit" e "concept".

(8) A causa de su historia, on pote scriber le anglese usante
vocabulario germanic or romanic. "I need you to be on time",
pro exemplo, es germanic, e "I require you to be punctual"
(Io require que tu/vos sia punctual) es romanic.

Generalmente, le anglese, in su forma germanesc, es plus
informal que su forma latinesc. Naturalmente on anque pote
miscer iste stylos de diverse manieras, pro exemplo "I need
you to be punctual" o "I require you to be on time".

(9) Le orthographia del anglese es complicate, como
omne nos sape. Le causa es su evolution lente que combinava
le orthographias del anglo-saxon, del francese del descendentes
de William the Conqueror, e del latino classic e medieval.

(10) Post le invention del imprenta, le orthographia anglese
comenciava stabilisar se, e su forma presente emergeva
durante le seculo XVII, con unes pauc modificationes ulterior.

---

Naturalmente, le pronunciation del anglese ha cambiate multo
durante le seculos de su historia, e su manco de correspondentia
inter su phonologia e su orthographia es un incubo e pro
anglophonos e pro illes que apprende le anglese como secunde
o tertie lingua.

On debe memorar tamen que multe linguas con orthographias
plus regular comenciava scriber se assatis recentemente
(como le finnese, pro exemplo), e lor orthographa se basava
in dialectos quasi contemporanee, cuje systemas phonologic
non ha cambiate multo durante lor historias litterari.

Naturalmente, on pote construer orthographias representante
plus simplemente le phonemica de ulle dialecto del anglese.
Ma il ha habite multe resistentia a reformas orthographa
pro le anglese a causa del tradition e de duo altere factores
usque nunc insuperabile:

(A) Il ha multe varietates del anglese cuje pronunciation
differe multo inter se. Sur le base de qual de illos deberea on
construer un nove orthographia? Illo de Washington? Illo
de London? Illo de Sydney? Illo de Wellington? Illo de Ottawa?
(Io naturalmente, prefererea illo de Los Angeles!)

(B) Un orthographia phonemic pro le anglese anque obscurarea
quasi completemente le origines de su vocabulario, resultante
probabilemente in multe orthographias collateral e destruente
le unitate international substantial del anglese scribite.

(U funiymic Orthagrafij fur Inglish wuud alsow ubscyuwr aulmowst
kumpliytliy dhi Orujins uv its Vucabyuwleri, ruzulting in meniy kulaturul
Speling Sistemz and dustroying dhu substanshul Internashunul
Yuwnitiy uv ritun Inglish.)

(A phonemic orthography for English would obscure almost
completely the origins of its vocabulary, resulting in many collateral
spelling systems and destroying the substantial international
unity of written English.)

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-23T14:36:00.000-07:00

LE NEANDERTHALES ESSEVA VIOLENTE

Un gruppo de anthropologos ha discoperite le craneo
de un homine neanderthal juvene ferite per un colpo
de cultello simile a un machete qui moriva ante unes
36.000 annos. Secundo evidentia que jam ha apparite,
le neanderthales essayava curar lor gente malade o ferite,
e le victima de iste colpo superviva con le adjuta de
su familia e amicos.

"Le aggression es un parte normal del comportamento simian",
diceva Christolpho Zollikofer del Universitate de Zurich, le chef
del equipa de anthropologos qui examinava le craneo. Ma le
humanos, ille addeva, "anque ha besonio de reconciliation e
de affection, e le examination de iste caso indica un patrono
de conducta complicate."

Le parve village de St. Cesaire, discoperite in 1979, es celebre
inter le anthropologos proque on lo habeva establite quando
le population neanderthal cedeva a homines moderne migrante
desde Africa. On anque non ha determinate si le homines moderne
les assimilava o exterminava.

Le position del colpo elimina le possibilitate de un cadita accidental.
Su forma indicava alique simile a un colpo de sabla. Le cicatrices
circum le plaga indica que le victima surviveva e que le neanderthales
habeva disveloppate methodos a vices efficace de evitar infectiones
in lesiones.

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-22T16:14:00.000-07:00

LE RACISMO IN LOS ANGELES FLOREVA IN LE DISTURBIOS DE 1992

In le revolta appareva le differentias, suspiciones, e inimicitate latente inter le gruppos ethnic.

(Per Maria Luisa Arredondo, Redactor de "La Opinion")

CONTENTO:

(1) Tensiones interethnic
(2) Le policia, le oppression economic, e le justitia raciste
(3) Rodney King e le rebellion
(4) Immobilitate inter le classes economic
(5) Tensiones inter latinos, afroamericanos, e koreanos
(6) Organisationes pro reducer tensiones interethnic
(7) Le possibilitate de nove rebelliones

---

(1) TENSIONES INTERETHNIC

Durante un grande parte del seculo XX, Los Angeles credeva que illo esseva un modelo de diversitate e de harmonia multicultural. Iste conception idealisate subito se fracturava in 1992, quando le tumulto del Centrosud revelava que, sub le apparentias, se occultava un societate ferocemente dividite non solmente per le differentias economic ma etiam per le racismo e le tensiones ethnic.

Post le verdicto que exonerava le quatro agentes de policia implicate in le battimento de Rodney King, le violentia racial explodeva como un bomba.

Le afroamericanos non hesitava in manifestar lor furor, primo contra le blancos qui osava penetrar lor territorio e postea contra le magazines del koreanos, le quales illes percipeva como exploitatores de lor communitates.

Le paranoia tosto affectava le latinos. Centos de illes se univa al afroamericanos in lor furia destructive. On estima que plus que 2.000 magazines korean esseva attaccate e mittite a sacco. Pro proteger lor patrimonio, multe commerciantes pictava insignias sur le faciadas de lor proprietates que specificava que le proprietarios de illos esseva negros o latinos.

In le opinion del doctor Thomas Parham, vicerector del Universitate de California a Irvine e experto in iste thema, evidentemente duo del ingredientes principal del revolta esseva le racismo e le tensiones inter le differente gruppos ethnic.

---

(2) LE POLICIA, LE OPPRESSION ECONOMIC, E LE JUSTITIA RACISTE

Nonobstante, ille addeva, on debe comprender le eruption del violentia in un contexto plus general, in le qual interveniva altere factores, como le brutalitate del policia contra le minoritates, le disequalitate economic, e le perception que le systema de justitia faceva distinctiones per le color del pelle.

"Il es clar", affirma Parham, "que le communitates latino- e afroamerican esseva inragiate a causa del uso excessive de fortia per le policia".

Ma ille anque diceva que il non habeva sufficiente opportunitates de travalio, instruction, ni, generalmente, de disveloppamento economic.

"Omne illo generava un climate de hostilitate verso altere gruppos ethnic que se percipeva como competitores", ille addeva. "Pro exemplo, inter latinos e afroamericanos e inter iste duo gruppos e le koreanos, le quales on videva como alien al communitate, e paradoxicamente, con plus successo economic".

---

(3) RODNEY KING E LE REBELLION

Le evento que precipitava le conflicto esseva le verdicto de exonerar le quatro agentes de policia qui deteneva le automobile de un afroamericano, Rodney King, e le batteva sin apparente ration justificate. Le gente, accentuava Parham, non vadeva al stratas post vider le video del battimento proque de alique maniera on sperava que le justitia triumpharea.

"Le rebellion", concludeva Parham, "explodeva quando le communitate finalmente comprendeva que le systema judicial habeva facite fracaso."

---

(4) IMMOBILITATE INTER LE CLASSES ECONOMIC

Secundo le academico korean Kyeyoung Park, del Universitate de California, Los Angeles (UCLA), le revolta demonstrava que le strategias de disveloppamento non impulsava le mobilitate social del classes le plus povre in le areas urban de Los Angeles. Il anque deveniva plus obvie que le disequalitate in le accesso al opportunitates es un excellente crucibulo de conflicto pro augmentar omne typos de tensiones.

Con le fin de paliar iste problemas, in le ultime dece annos on ha investite milliones de dollars pro restaurar le economia del zona affectate, on ha essayate implementar cambios in le policia pro eliminar le practicas de brutalitate e on ha nominate, successivemente, duo chefs de policia afroamerican.

Nulle de iste cambios, in le opinion del expertos, ha eliminate le frictiones inter le differente gruppos ethnic, basicamente a causa del continuation del problemas de marginalisation socioeconomic.

---

(5) TENSIONES INTER LATINOS, AFROAMERICANOS, E KOREANOS

Kyeoyoung Park precisa que nunc il ha un plus grande quantitate de gente latinoamerican que afroamerican qui vive in le area centrosud de Los Angeles. E ille adde que le major foco de tension se trova inter le koreanos, qui generalmente es proprietarios del magazines local, e le latinos, qui generalmente es le plus basse in le scala social.

Angela Gutierrez, qui nasceva in Mexico e qui ha vivite 25 annos in le centrsud de Los Angeles, crede que le altere gruppos se senti superior al latinos.

"Io crede que le problema principal es que illes nos disdigna proque illes crede que omne nos es immigrantes illegal", illa dice. "Pro exemplo, quando io vade a un magazin, le attendente, qui es koreano, me tracta con despotismo. In le lavanderia, le negros crede que illes ha major derectos que nos, e illes remove nostre vestimentos sin peter nostre permission. Istes es parve detalios que non deveni multo seriose, ma illes certemente nos enoia."

Secundo Edith Youngblood, un afroamerican qui anque vive in le Centrosud, le problema principal inter le afroamericanos e le latinos es que le duo gruppos lucta mutualmente pro le respecto social del altere gruppos social.

"Le latinos e afroamericanos essaya demonstrar que illes es melior, e illo es absurdo. Nos ha besonio de melior communicationes pro cognoscer nos melio pro complir relationes social plus amicabile.

---

(6) ORGANISATIONES PRO REDUCER TENSIONES INTERETHNIC

Pro diminuir iste tensiones, alicun organisationes communitari como le Coalition de Los Angeles pro le Derecto del Immigrantes (CHIRLA) e le Centro de Ressources Centroamerican (CARECEN) ha comenciate campanias dirigite al promotion del convivencia interracial.

Angela Sanbrano, le director de CARECEN, explica que ante unes annos comenciava su participation con le organisation Association de Travaliatores immigrante korean (KIWA) in un programma pro melior le relationes laboral inter latinos e koreanos.

Con iste campania on essaya informar le duo gruppos ethnic sur le derectos de ambes. Simultaneemente, on promove le conviventia e le cognoscimento del differente culturas pro facer fin a stereotypos negative.

Le commission de Relationes Human del Contato de Los Angeles anque ha diverse programmas pro promover le multiculturalismo. Inter illos es eminente:

(A) Le programma radiophonic "Which Way LA?", qui incoragia le comprension de questiones que crea le divisionismo.

(B) Le programma Disveloppamento de Direction in Relationes Interethnic, pro meliorar le relationes human, e

(C) Le Centro de Collaboration Multicultural, pro promover le cooperation interethnic in favor del justitia social e economic.

---

(7) LE POSSIBILITATE DE NOVE REBELLIONES

Kyeoyoung Park dice que, ben que omne iste effortios es utile, illes non es sufficiente, e illos non garanti que in le futuro non sugera altere rebelliones interracial.

"Le factor le plus importante es crear fontes de travalio digne pro omnes e que le governameno face nove investimentos in le disveloppamento economic del area", accentua Park. "Isto es le melior vaccina contra ulle problema."

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-22T16:10:00.000-07:00

PAROLAS ELECTRONIC IN LE BUCCAS DE POLITICOS E ACTORES

Un equipa de scientificos del Instituto Technologic de Massachusetts
(MIT) ha create le prime videos con imagines realiste in le quales
on pone parolas in le bucca. Con iste processo, Marilyn Monroe
e altere stellas de cinema morite poterea retornar al schermo
parlante phrases que illes nunquam diceva durante lor vitas.

On parla de applicar iste technica a jocos de video e de crear con illo
effectos special pro films. On anque poterea applicar lo al production
de duplages completemente realistic.

In le television american, il esserea possibile facer que Ted Koppel,
le presentator de "Nightline" in ABC, appare in un programma
in espaniol que parerea authentic, ben que Koppel non parla espaniol.

In le futuro, le presidente del Statos Unite poterea parlar
in un forma realistic al differente communitates multilingue del Statos Unite
in lor proprie linguas. Ille mesmo poterea parlar al hispanophonos
in lor proprie varietates del lingua.

In iste momento le systema ha limitationes. Le programma functiona
solmente quando le parlante es directemente ante le camera
sin mover se multo, como un presentator de novas o como le presidente
in su messages desde le Casa Blanc.

Il es obvie que nunc on crea un nove forma de deception social
e propaganda fraudulente. Le damno eventual al credibilitate
de presentationes audiovisual pare irremediabile.

(Adaptate de un articulo per Luis Silva Villa publicate
in "La Opinión", Los Angeles, California 19 maio 2002.)

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-22T15:58:00.000-07:00

HOSTILITATE VERSO LE RELIGION IN LE REPUBLICA CZECH

Le czechos es differente de lor cosinos slave
polonese. Le ecclesia catholic roman es un fundamento
del cultura e del nation polonese. Ma multe personas
in le Republica Czech crede que le catholicismo, le
religion predominante traditional del pais, ha un
historia diabolic de seculos de oppression in lor
pais.

Illes anque crede que le communismo, un religion
secular con su proprie scripturas (Marx, Engels,
Lenin, Stalin) esseva etiam pejor ma non multo
differente del catholicismo in su patronos autoritari
de oppression.

"Il ha un hostilitate verso lo que le religion faceva
a illes in le passato," diceva Lawrence Cada, un
fratre marianiste de Cleveland qui nunc studia le
religion in le Republica Czech.

"Le czechos dice que illes vive in le pais le plus
atheiste de Europa," assevera Cada. "E illes lo dice
con feritate. Post 50 annos, lor attitudes verso le
religion forsan devenira universal in omne Europa."

Il ha antecedentes historic que ha contribuite a iste
attitude. Primo il ha le surrealismo del novelista
Franz Kafka. Postea simile perspectivos appareva in
le dramas absurdiste de Vaclav Havel.

Ma il es probabile que iste odio contra le religion
comenciava mesmo ante le rebellion de Martin Luther a
causa del carriera de Jan Hus, le rector del
Universitate de Prague, qui suggereva que le laicos
del ecclesia habeva le derecto a un plus grande
sentimento de participation in le missas catholic e
que on debeva dar a illes e le vino e le pan in le
curso del missa.

Iste practica nunc es commun, ma on combureva Hus pro
le suggestion le 6 julio 1415. Iste atrocitate
naturalmente inragiava su partisanos, qui tunc faceva
le guerra contra le ecclesia catholic e formava lor
proprie movimento religiose que hodie ha 100.000
membros.

Quando Vienna les governava, le czechos videva le
ecclesia catholic como un surrogato del Habsburgos,
qui, como le communistas postea, supprimeva
rebelliones inter illes contra le authoritate del
governamento de Vienna.

Secundo Pavel R. Rican, un professor de religion in
Prague, iste historia de oppression ha incoragiate un
suspicion profunde de omne systemas ideologic. "Io
vide ecclesias vacue in Germania e in Hollanda," ille
diceva. "Isto es un tendentia paneuropee."

Ille anque diceva que le interessava multissimo
specular sur lo que venira post iste cambio cultural.
Le philosopho Voltaire cercava nove philosophias pro
reimplaciar le superstitiones del passato, addeva
Rican, e le cerca continua. Il es certe tamen que le
vetule systemas superstitiose ha perdite omne
credibilitate inter multitudes de europeos.

(Iste message es adaptate de un articulo publicate in
le "Los Angeles Times", 14 julio 2003, pagina A1.)

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-21T15:56:00.000-07:00

ELECTIONES IN LE STATOS UNITE E IN BELGICA

Andrew Reding, un citatano del Statos Unite e de
Belgica, publicava in le "Los Angeles Times" (9 julio
2003) un articulo comparante le electiones national
statounitese e belgic.

In Belgica il ha 29 partitos politic, omnes advocante
politicas differente. Reding prefere le partito
verde. In le Statos Unite, il ha un partito verde, ma
rarmente pote on votar pro su candidatos in nostre
electiones.

In le Statos Unite, dice Reding, un voto pro un
candidato verde, in vice de un voto pro un democrata,
solmente adjuvarea a assecurar le election de un
canditato republican, que ille detestarea plus que un
candidato democrata.

In Belgica, le partito verde non es plus popular que in
le Statos Unite. Illo ganiava solmente 3% del voto
national. Ma le voto de Reding pro le partito verde
contribueva al election de quatro de su membros al
camera de representativos belgic, que ha 150 membros.

In le Statos Unite, Reding es "representate" pro un
democrata o un republicano qui oppone su perspectivo
sur multes ex nostre problemas national, e in le
ultime election, su representante american non habeva
un candidato qui le opponeva.

Reding (como io in un altere message a iste foro)
diceva que minus que 50% de nostre electorato
eligibile vota in nostre electiones national. (In le
electiones belgic le plus recente tamen votava 93% del
electorato eligibile del pais.) E inter le americanos
qui vota, scribe Reding, plus que unes 33% se describe
como "independente", indicante que illes non es
confortabile o con le democratas o con le
republicanos.

In le Statos Unite multes dice que un systema con plus
que duo partitos esserea instabile. Ben que isto
esseva ver in le quarte republica francese, il non es
ver in le major parte del paises del Union Europee
contemporanee.

In Belgica 10 ex su 29 partitos ganiava representation
in le parlamento national belgic, nulles ex illes
ganiante plus que 16% del votos total. Isto significa
que le politicos de Belgica debe esser habile in
formar coalitiones pro governar le pais.

Tal coalitiones, dice Reding, ha portate un grande
stabilitate non solmente in Belgica ma in omne le
partes del Europa septentrional, ubi parlamentarios de
omne partitos ha apprendite le cooperation in formar
politicas national.

In le Statos Unite, nos es governate per un oligarchia
plutocratic cuje membros se cambia continuemente
secundo lor nivello de opulentia (in anglese un
description excellente de illo esserea "un de facto
oligarchy governed by a shifting coalition of economic
interests ruling through bribery and extortion").

Como Bill Gates, le membros de iste oligarchia
contribue equalmente a candidatos democratic e
republican. Tal contributiones assecura a illes un
controlo assatis secur del tres brancas de nostre
governamentos e national e local. Crescente numeros
de americanos nunc sape isto, e un ex lor responsas es
boycottar nostre electiones.

Nostre "interesses national" es vermente le interesses
economic del oligarchia plutocratic qui nos governa.
Corporationes como Exxon es un importante parte de
iste oligarchia, e illes ha comprate nostre servicios
diplomatic e militar pro controlar le production del
petroleo iraqi.

E il essera principalmente nostre classe medie qui,
trans lor impostos national, eventualmente debera
pagar le costos de iste depredationes foras de nostre
territorios national per corporationes como Exxon.

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-21T15:48:00.000-07:00

CONFUSION O DISINFORMATION?

Le carentia de precision de intelligentia sur le cerca
de armas de destruction massive es grave. Le
importantia de discoperir proque le presidente Bush
dava al pais information incorrecte es tan serie como
saper proque iste datos arrivava a su manos.

Le nove philosophia de defensa developpate per iste
administration require plus que unquam le certitude de
intelligentia usate in nostre decisiones strategic.
Si illo es defective, il es irresponsabile implementar
un politica aggressive de prevention que permitte
attaccos con solmente le perception de periculo. Tal
confusion anque damna le credibilitate statounitese
inter altere paises. Iste circumstantias exige un
investigation public e exhaustive sur lo que
occurreva.

Le presidente George W. Bush diceva in januario de
iste anno, in su discurso sur le stato del union, que
le regime de Saddam Hussein activemente cercava uranio
in Africa. Immediatemente post su revelation, le
veracitate de iste declaration pareva dubitose.

A causa de iste circumstantia, le presidente lo
attribueva a fontes de intelligentia britannic in vice
de fontes de nostre servicios domestic. Nonobstante
le incertitude de iste intelligentia non preveniva que
le presidente lo repeteva. De iste maniera ille
aperiva le via a dubitos sur altere aspectos de su
argumento in favor del invasion de Irak.

Le dubitas cresce etiam plus ante le difficultate de
trovar in Iraq le tonnas de armas chimic que
suppositemente esseva un periculo "clar e presnte" pro
le Statos Unite.

Iste circumstantia necessarimente provoca le question:
Esque il ha altere exaggerationes e mentitas? Quales
es le argumentos dubitose que se repeteva
deliberatemente proque illos se adaptava a lo que le
administration voleva probar, como in le caso del
uranio in Africa? Qual es le veritate?

Le via a responsas a iste questiones es in audientias
legislative aperte. Illac on debe investigar si iste
situation es le resulto de cumulos de errores de
nostre servicios de intelligentia, como on nos
assecura, o un campania de disinformation deliberate
nascite in le circulos le plus alte del
administration.

Si le problema es le qualitate de information, il es
quasi criminal mantener un politica de guerra
preventive. Ma si le causa es le deception
deliberate, iste situation es etiam plus serie. De
omne manieras on debe arrivar al veritate in un
investigation detaliate e non solmente con le
dimission sub pressura de un functionario qui, secundo
le suspiciones, dava al presidente information
erronee.

Il essera facile usar un capro expiatori pro diverter
nostre attention o accusar le criticos del
administration, secundo Bush, de "rescriber le
historia". Precisemente a causa de iste motivo on
debe investigar lo que occurreva. Alteremente, on
curre le risco que le historia mesme sia un collection
de mentitas. (Los Angeles, California, "La opinion",
13 julio 2003, pagina 2D)

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-21T15:38:00.000-07:00

NOVE CONCILIO IRAQI NON HA CREDIBILITATE INTER LE POPULATION DEL PAIS

In su prime reunion, le prime concilio governante post
le invsion american de Iraq declarava le 9 april,
quando Saddam Hussein cadeva, un die feriate iraqi.
Illo anque aboliva 6 dies feriate declarate per le
partito Baath.

Ma le concilio ha pauc credibilitate inter le iraqis.
"Io non crede que [le membros del concilio] representa
le populo iraqi," dice Maha Ahmed, un pharmacista.
Illes esseva selegite per le americanos, non per le
populo iraqi."

"Le americanos seligeva [le membros del concilio].
Nos non ha audite que le iraqis seligeva ulles ex su
membros," diceva Tamar Sarkies, un venditrice in un
magazin de vestimentos. "Le americanos les impone sur
nos."

"Desde su inauguration, on dava le derecto de veto a
Bremer [le principal administrator american de Iraq].
Assi, si illes arriva a un decision contra le
beneficio del americanos, Bremer lo nullificara,"
diceva Ali Abdul Amir, un chirurgo orthopedic. "Isto
non es libertate."

Le americanos e le britannicos spera que le
diversitate del composition del concilio essera su
salvation. Illo include shiitas, sunnis, unes kurdos,
tres feminas, e un communista.

Ma illo anque include Ahmed Chalabi, appoiate per le
fortias militar statounites ma fortemente opponite
inter le arabes, qui le considera un fur. (Basate sur
un articulo in le "Long Beach Press-Telegram", 14
julio, 2003, pagina 1)

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua

2003-07-18T16:11:00.000-07:00

ISTE BLOG ES PRO STUDENTES DE LINGUAS in general e de interlingua in particular. Interlingua es un lingua planificate inter le anglese e le linguas romanic. Su linguas fonte es le anglese, le francese, le italiano, le espaniol/portugese (considerate como un sol lingua), e le latino.

Si vos cognosce vermente ben un o duo ex iste linguas fonte, probabilemente vos pote leger isto sin difficultate.

Interlingua es utile como un lingua ponte in diverse contextos de communication international o como un excellente introduction al latino, al linguas romanic, o al studio advantiate del anglese.

LE VOCABULARIO DE INTERLINGUA es, pro le major parte, le formas le plus generic del vocabulario greco-latin del vocabulario scientific international.

LE GRAMMATICA DE INTERLINGUA es multo simple e regular. Illo ha le characteristicas commun inter omne su linguas fonte ma sin le irregularitates de iste linguas.

Le studio de interlingua pote esser un introduction excellente al studio de linguas in general pro anglo- e romanoparlantes proque illes immediatemente pote comprender le major parte de su vocabulario. E multes anque pote leger interlingua sin studio anterior a causa de su grammatica simplificate e familiar.

Un professor de russo in Anglaterra que io cognosce insenia interlingua a su studentes pro un periodo de tres menses ante introducer les al russo. Le studio de interlingua augmenta lor confidentia como studentes de linguas, e illes apprende le russo plus rapidemente que studentes que non ha habite le avantagio de apprender un lingua facile ante facer le transition al russo.

Pro informationes ulterior sur interlingua, consulta Interlingua in interlingua